ពីនេះ ពីនោះ / មិនយល់...!
ព្រះពុទ្ធ​ដឹកនាំ​សាវ័ក​តាម​មាគ៌ា​ប្រជាធិបតេយ្យ​
20, Apr 2017 , 2:00 am         4977
រូបភាព
​អ្នកបួស ឬ​អ្នកសិក្សា​ផ្នែក​ព្រះពុទ្ធសាសនា អាច​មិន​ធ្លាប់​គិតថា​ព្រះពុទ្ធសាសនា មាន​លក្ខណៈ​ប្រជាធិបតេយ្យ ប្រសិនបើ​ពួកគេ​មិនបាន​សិក្សា​វិទ្យា​នយោបាយ​។ រីឯ គ្រូ​នយោបាយ និស្សិត​នយោបាយ អ្នកវិភាគ​នយោបាយ អ្នកនយោបាយ ក៏​អាច​មិន​បានដឹង​ដូចគ្នា​ថា ព្រះពុទ្ធសាសនា មាន​លក្ខណៈ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែរ ប្រសិនបើ​ពួកគេ​មិនបាន​សិក្សា​ពី​ទ្រឹស្តី​ព្រះពុទ្ធសាសនា​។ តើ​ត្រង់​ណាខ្លះ​ដែល​ហ៊ាន​អះអាងថា ព្រះពុទ្ធសាសនា​មាន​លក្ខណៈ​ប្រជាធិបតេយ្យ​?


​បើ​គេ​និយាយ​ពី សង្គម​ប្រជាធិបតេយ្យ នោះគេ​នឹង​យល់ថា សិទ្ធិ និង​អំណាច ក្នុងការ​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ប្រាកដជា​ស្ថិតក្នុង​ដៃ​ប្រជាពលរដ្ឋ​។ ដើម្បី​ធានាថា​សិទ្ធិ និង​អំណាច​ស្ថិតក្នុង​ដៃ​ប្រជាពលរដ្ឋ នោះគេ​ត្រូវ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​នីតិរដ្ឋ ដែលជា​រដ្ឋ​មួយ​យក​ច្បាប់​ជាធំ មិនមែន​យកតែ​បុគ្គល​ណា​ម្នាក់​ជាធំ ក្នុងការ​សម្រេច​អ្វីៗ​គ្រប់យ៉ាង​នោះទេ​។​

​ប្រជាធិបតេយ្យ យក​នីតិរដ្ឋ​ជាធំ​ក្នុងការ​ដឹកនាំ ដើម្បី​ធានាថា​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជា​ម្ចាស់​ប្រទេស​។ ចំណែក​ឯង​ព្រះពុទ្ធសាសនា យក​ធម្មាធិបតេយ្យ​ជាធំ ក្នុងការ​ដឹកនាំ​សាសនា ដើម្បី​ធានាថា​សាសនា​នេះ ជា​របស់​សាវ័ក​ទាំងអស់គ្នា មិនមែន​សម្រាប់​បុគ្គល​ណា​ម្នាក់​ឡើយ​។​

​អ្វី​ជា​ធម្មាធិបតេយ្យ ? ធម្មាធិបតេយ្យ គឺ​ការយក​ធម៌​ជាធំ​។ ការយក​ធម៌​ជាធំ ចង់​សំដៅ​ដល់​ព្រះ​វិន័យ គោលការណ៍​ច្បាប់ ដែល​ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​សម្តែង​ទុក​មក សម្រាប់​សាវ័ក​ទាំងអស់គ្នា គោរព​ប្រតិបត្តិ​។ ដើម្បី​ជា​ទឡ្ហីករណ៍ ក្នុងការ​អះអាង​នេះ សូម​យើងទាំងអស់គ្នា ពិចារណា​លើ​ពិធី​មួយ​ក្នុង​ព្រះពុទ្ធសាសនា ដែល​បង្ហាញ​នូវ​លក្ខណៈ​ប្រជាធិបតេយ្យ​សុទ្ធសាធ នោះ​គឺ​ការ​ការ​បំបួស​កូន​អ្នកស្រុក ឲ្យ​ក្លាយជា​ព្រះសង្ឃ​។

​ការ​បំបួស​កូន​អ្នកស្រុក ឲ្យ​ក្លាយជា​សង្ឃ ត្រូវ​ធ្វើតាម​ក្បួនច្បាប់​ត្រឹមត្រូវ គ្មាន​អ្នកណាម្នាក់ ឬ​ព្រះសង្ឃ​អង្គ​ណាមួយ អាចធ្វើ​អ្វីៗ​ដោយ​ឯកឯង​នោះទេ​។ មុន​នឹងមាន​សិទ្ធិ​បំបួស​បុគ្គល​ណា​ម្នា​ក់បាន ត្រូវ​ទទួល​អនុញ្ញាត​ពី​សាមីខ្លួន​ជា​មុខ​សិន ហើយក៏​ត្រូវតែ​ទទួល​ការយល់ព្រម​ពី​អាណាព្យាបាល​សិន​ដែរ ដូចជា​ឪពុកម្តាយ​ជាដើម​។ ការ​បួស​នេះ​ទៀតសោត ដើម្បី​សម្រេច​ក្លាយជា​សង្ឃ​ពេញលក្ខណៈ ត្រូវតែ​មានការ​សូធ្យ​ញត្តិ​ប្រកាស​ផងដែរ ដើម្បី​ឲ្យ​សង្ឃ​ទាំងឡាយ​ជ្រាប​ជា​ព័ត៌មាន​ថា មាន​កុលបុត្រ​មក​សូម​សាង​ផ្នួស និង​បើកឱកាស ឲ្យ​សង្ឃ​បញ្ចេញមតិ​ជំទាស់ ឬ​យល់ស្រប​។

​ចំណែកឯ​អ្នកបួស​ទាំងអស់នោះ មិន​ថា​ពួកគេ​ជា​កូន​អ្នកស្រែ កូន​អ្នកជំនួញ កូន​សេដ្ឋី ឬ​កូន​ស្តេច​នោះទេ ពួកគេ​ត្រូវមាន​សិទ្ធិសេរីភាព​ស្មើគ្នា រស់នៅ​ក្រោម​ធម្មាធិបតេយ្យ​ទាំងអស់គ្នា​។ បើទោះបីជា អ្នកបួស​គ្រង​ចីពរ​ដូចគ្នា និង​គ្មាន​វណ្ណៈ​អ្វី​ទាំងអស់​ក៏ពិតមែន តែ​មិនមែន​បានន័យថា​អ្នកបួស​ទាំងអស់នោះ​ស្មើគ្នា​នោះទេ​។ ព្រះសង្ឃ ត្រូវ​ស្តាប់បង្គាប់​គ្នា​ទៅតាម​ឋានៈ ឬ​តួនាទី​ក្នុងការ​ចាត់ចែង​របស់​គណៈសង្ឃ  និង​ធ្វើ​គាវរ​កិច្ច​ចំពោះ​គ្នា​យ៉ាង​ក្រៃលែង ចំពោះ​ព្រះសង្ឃ​អង្គណា​ដែលមាន​វស្សា​ចាស់​ជាង (​អ្នកបួស​មុន​) ហើយ​មាន​គុណធម៌​ខ្ពង់ខ្ពស់​។ នេះ​បញ្ជាក់ថា របៀប​នៃ​ការ​បំបួស​សង្ឃ និង​ជីវិត​អ្នកបួស​ក្នុង​ព្រះពុទ្ធសាសនា បាន​យក​ធម្មាធិបតេយ្យ ជាគោលការណ៍ ហើយ​គោលការណ៍​នេះ មាន​លក្ខណៈ​ប្រជាធិបតេយ្យ​សុទ្ធសាធ​។​

​ចំណុច​ដ៏​សំខាន់​មួយទៀត ដែល​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ថា ការអប់រំ​របស់​ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ មាន​លក្ខណៈ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នោះ​គឺ ការលុបបំបាត់​ការប្រកាន់​វណ្ណៈ​។ ក្នុងសម័យ​ពុទ្ធកាល ប្រទេស​ឥណ្ឌា បាន​បែងចែក​វណ្ណៈ​ជា​បួន គឺ ព្រហ្ម​ណៈ (​វណ្ណៈ​ពួក​ព្រហ្ម​ណ៍​), ខត្តិយៈ (​វណ្ណៈ​ស្តេច​), វេស្សៈ (​វណ្ណៈ អ្នកជំនួញ​), និង សូទ្រៈ (​វណ្ណៈ​អ្នកបម្រើ​គេ​)​។​

​ការពិត​ព្រះពុទ្ធ មិនបាន​លុបបំបាត់​វណ្ណៈ​របស់​មនុស្ស​ឡើយ តែ​ព្រះអង្គ​បាន​អប់រំ​មនុស្ស​ឲ្យ​លុបបំបាត់​ការប្រកាន់ និង​ការរើសអើង​វណ្ណៈ​ក្នុង​សតិអារម្មណ៍ បើទោះបី​ជាមាន​ឋានៈ និង​ជីវភាព​ខុសគ្នា​ក៏ដោយ​។ មូល​ហេតុដែល​ព្រះអង្គ មិនអាច​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​គ្រប់រូប គ្រប់​សង្គម គ្រប់​ប្រទេស​មាន​វណ្ណៈ ឬ​មាន​ជីវភាព​ស្មើគ្នា ព្រោះ​មនុស្ស​ទាំងអស់ មាន​បញ្ញា ចំណេះដឹង ការព្យាយាម និង​ការកសាង​បុណ្យ​មិន​ស្មើគ្នា​នោះទេ ដូច្នេះ​ការទទួល​លទ្ធផល​ក៏​មិន​ស្មើគ្នា​ដែរ​។ ត្រង់នេះ​ដូចគ្នា​បេះបិទ​នឹង​របប​ប្រជាធិបតេយ្យ ដែល​ប្រកាន់យក​របប​ទីផ្សារសេរី ឬ​របប​មូលធននិយម ដែល​មនុស្ស​ក្នុងសង្គម​មាន​សិទ្ធិសេរីភាព​ស្មើគ្នា ហើយ​ក៏មាន​ភាពស្មើគ្នា​ចំពោះមុខ​ច្បាប់ តែ​ជីវភាព និង​ឋានៈ​របស់​មនុស្ស​ក្នុងសង្គម មិនអាច​ស្មើគ្នា​ឡើយ​។​

​មុខ​នឹង​ព្រះពុទ្ធ​ទ្រង់​បរិនិព្វាន (​ស្លាប់​) ព្រះអង្គ​ក៏​ធ្លាប់បាន​ផ្តាំ​ព្រះ​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ថា ប្រសិនបើ​ពាក្យ​ប្រៀនប្រដៅ​របស់​ព្រះអង្គ​ត្រង់​កន្លែង​ណាមួយ​តឹងរឹង​ពេក ធូររលុង​ពេក ឬក៏​មិន​សមស្រប​តាម​សម័យកាល ក្នុងការ​ប្រតិបត្តិ​ទេ ព្រះ​ភិក្ខុ​ដែលជា​សាវ័ក អាច​កែប្រែ​ត្រង់​កន្លែង​នោះបាន​។ នេះ​បញ្ជាក់ ព្រះអង្គ​មិនបាន​បញ្ញា​ត្ត​យ៉ាង​ដាច់អហង្ការ (​លក្ខណៈ​ផ្តាច់ការ​) ថា អ្វីដែល​ព្រះអង្គ​ទ្រង់​សម្តែង ដាច់ខាត​ត្រូវតែ​ឲ្យ​សាវ័ក​ធ្វើតាម​ជា​រៀងរហូត ដោយ​ឥត​កែប្រែ​នោះឡើយ​។ ទោះបីជា​ព្រះអង្គ​ផ្តល់​សិទ្ធិ និង​អំណាច​ដល់​ព្រះ​ភិក្ខុ​ដូច្នេះ​ក៏ដោយ តែ​រហូតមក​ដល់ពេលនេះ មិនទាន់មាន​អ្នកប្រាជ្ញ​ណា​ម្នាក់ ហ៊ាន​ប្រកាសថា ព្រះ​វិន័យ និង​ព្រះធម៌ ដែល​ព្រះពុទ្ធ​ទ្រង់    សម្តែង ខុស ហើយ​សូម​កែប្រែ​នោះទេ​។ នេះ​ដោយសារតែ​ឱវាទ​របស់​ព្រះអង្គ មាន​លក្ខណៈ​ល្អឥតខ្ចោះ ប្រកបដោយ​យុត្តិធម៌ មនុស្សធម៌ សម្រាប់​មនុស្ស​គ្រប់រូប មិនមាន​ការគាបសង្កត់ ឬ​លម្អៀង​ទៅរក​បុគ្គល​ណាមួយ ជាង​បុគ្គល​ណាមួយ​ទៀត​នោះទេ​។​

​ព្រះពុទ្ធ​ទ្រង់​អប់រំ​សាវ័ក​ទាំងឡាយ​ថា ព្រះពុទ្ធសាសនា អាច​រីកចម្រើន ឬក៏​អន់ថយ គឺ​អាស្រ័យ​លើ​សាវ័ក​ទាំង​បួន​ពួក គឺ ភិក្ខុ (​ភិក្ខុ​ជា​បុរស​) ភិក្ខុនី (​ភិក្ខុ​ជា​ស្ត្រី តែ​ឥឡូវ​លែងមាន​ស្ត្រី​បួស​ហើយ​) ឧបាសក ឧបាសិកា មិនមែន​អាស្រ័យ​លើ​ព្រះ​ពុទ្ធអង្គ​ឡើយ​។ ក្នុងសង្គម​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក៏​ដូចគ្នា​ដែរ ប្រទេសជាតិ​បាត់បង់ ឬ​គង់វង្ស រីកចម្រើន ឬ​វិនាស គឺ​អាស្រ័យ​លើ​ប្រជាពលរដ្ឋ​គ្រប់រូប មិនមែន​អាស្រ័យ​លើ​អ្នកដឹកនាំ​មួយក្រុម​តូច​នោះទេ​៕

Tag:
 ធម៌​
  ប្រជាធិបតេយ្យ
© រក្សាសិទ្ធិដោយ thmeythmey.com
ព័ត៌មានចម្រុះ