ស្វែងយល់​ពី​ពន្ធ ៤ ប្រភេទ​សំខាន់ៗ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អចលនទ្រព្យ និង​របៀប​គណនា​ពន្ធ​
អចលនទ្រព្យ
អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម
ស្វែងយល់​ពី​ពន្ធ ៤ ប្រភេទ​សំខាន់ៗ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អចលនទ្រព្យ និង​របៀប​គណនា​ពន្ធ​
03, Nov 2019 , 8:59 am        
រូបភាព
ដោយ: ថ្មីៗ
​អ្នកមួយ​ចំនួន​ប្រាកដ​ជាមាន​ចម្ងល់​ជាក់​ជាមិនខាន ពី​ប្រភេទ​ពន្ធ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អចលនទ្រព្យ មាន​ពន្ធ​អ្វីខ្លះ និង​នីតិវិធី​នៃ​ការបង់​«​ពន្ធ​»​អចល​ទ្រព្យ​។ អ្នកមួយ​មួយចំនួនទៀត ក៏​តែងមាន​ការយល់ច្រលំ រវាង​ពន្ធ​អចលនទ្រព្យ​ប្រចាំឆ្នាំ និង​ពន្ធ​ប្រថាប់ត្រា ឬ​ពន្ធ​លើ​ផ្ទេរសិទ្ធិ​អចលនទ្រព្យ មិនដឹង​ជាមួយ​ណា ទៅជា​មួយណា​ជាដើម ហើយក៏​មាន​អ្នក​មួយចំនួន​ចូលចិត្ត​ប្រើប្រាស់​ពាក្យ​«​ពន្ធ​អចលនទ្រព្យ​» ប៉ុន្តែ​មិនទាន់​យ​យល់ ច្បាស់​ពី​ពន្ធ​ទាំងនេះ​នៅឡើយ​ថា វា​មាន​អ្វីខ្លះ​? ហើយ​មាន​ប្រភេទ​ពន្ធ​អ្វីខ្លះ​?
 
​នៅទីនេះ​យើង​នឹង​លើក​យកមក​បកស្រាយ និង​បង្ហាញជូន​បងប្អូន​ទាំងអស់​ឲ្យ​បាន​យល់​ស៊ីជម្រៅ និង​មានការ​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ពី​ប្រភេទ​ពន្ធ​ទាំងអស់នោះ ថា​តើ​វា​មាន​បរិបទ​ខុសគ្នា​ត្រង់ណា​ខ្លះ ហើយ​តើ​វា​គួរតែមាន​ភាព​ច្រឡំ​គ្នា ឬ​យ៉ាងណា​? ពិសេស​បងប្អូន​ជា​ម្ចាស់​អចលនទ្រព្យ និង​ភ្នាក់ងារ​អចលនទ្រព្យ​ត្រូវ​យល់ដឹង​អំពី​ភាពខុសគ្នា រវាង​ពន្ធ​សំខាន់ៗ​ទាំង​បួន​ខាងក្រោម​នេះ និង​ស្វែងយល់​ពី​ភាពខុសគ្នា​នៃ​ពន្ធ​ទាំងនេះ​ដូចតទៅ​។​
 
១) ពន្ធ​អចលនទ្រព្យ​ប្រចាំឆ្នាំ (​អត្រាពន្ធ =០.១% ក្នុង​មួយឆ្នាំ​)
២) ពន្ធ​ប្រថាប់ត្រា ឬ​ពន្ធ​លើ​ការផ្ទេរសិទ្ធិ​អចលនទ្រព្យ (​អត្រាពន្ធ = ៤% នៃ​តម្លៃ​អចលនទ្រព្យ​)
៣) ពន្ធ​លើ​ការជួល ទាំង​ដី ផ្ទះ ឬ​អគារ​ផ្សេងៗ (​អត្រាពន្ធ = ១០% នៃ​ប្រាក់​ឈ្នួល​ដុល​)
៤) ពន្ធ​លើដី​ធ្លី​មិនបាន​ប្រើប្រាស់ (​អត្រាពន្ធ = ២% ក្នុង​មួយឆ្នាំ​)
 
​ពន្ធ​លើ​អចលនទ្រព្យ​ប្រចាំឆ្នាំ (​អត្រាពន្ធ = ០.១% ក្នុង​មួយឆ្នាំ​)
 
​ពាក្យ​ថា ពន្ធ​លើ​អចលនទ្រព្យ សំដៅ​ទៅលើ​ពន្ធ​លើ ដី ផ្ទះ អគារ និង​សំណង់​ទាំងឡាយណា ដែល​សង់​ភ្ជាប់​នឹង​ដី​នោះ​។ ពន្ធ​នេះ គឺ​ម្ចាស់​អចលនទ្រព្យ​ទាំងអស់​ត្រូវតែ​បង់​ជូន​រដ្ឋ​រៀងរាល់ឆ្នាំ ស្របតាម​គោលការណ៍​ច្បាប់ ដែលមាន​ចែង​ជា​ធរមាន​ស្រាប់​។​
 
​ពន្ធ​លើ​អចលនទ្រព្យ ត្រូវ​ប្រមូល​ប្រចាំឆ្នាំ​តាម​អត្រាពន្ធ = ០.១% (​សូន្យ​ក្បៀស​មួយ​ភាគរយ​) ក្នុង​មួយឆ្នាំ លើ​មូលដ្ឋាន​គិត​ពន្ធ​។ ហើយ​ពន្ធ​នេះ ត្រូវ​ប្រមូល​ចំពោះ​អចលនទ្រព្យ​ដែលមាន​តម្លៃ​លើសពី ១០០,០០០,០០0 (​មួយរយ​លាន​រៀល​) ហៅថា​«​មូលដ្ឋាន​គិត​ពន្ធ​»​។​
 
​ខាងក្រោម​នេះ ជា​រូបមន្ត​ពន្ធ​លើ​អចលនទ្រព្យ​ប្រចាំឆ្នាំ​
•​ ​មូលដ្ឋាន​គិត​ពន្ធ = តម្លៃ​អចលនទ្រព្យ - ១០០,០០០,០០០ រៀល​
•​ ​ប្រាក់​ពន្ធ = មូលដ្ឋាន​គិត​ពន្ធ x ០.១%
 
​ឧទាហរណ៍​៖​អចលនទ្រព្យ​មួយ​ដែលមាន​ដី​ទំហំ ៧​ម x ២៥​ម និង​មានផ្ទះ​ល្វែង​ចំនួន ៣ ជាន់ (E0 E1 E2) ដែលមាន​ទំហំ ៤​ម x ២០​ម និង​មានតម្លៃ​ទីផ្សារ ដូចខាងក្រោម ដែល​កំណត់ដោយ​គណៈកម្មកា​រ​វាយតម្លៃ​អចលនទ្រព្យ (​គិត​ជា​ម៉ែត្រការ៉េ​)៖
 
•​ ​តម្លៃ​ដី                      = ៥០០​ដុល្លារ /​ម៉ែត្រការ៉េ​
•​ ​តម្លៃ​ផ្ទះ​ជាន់​ផ្ទាល់​ដី (E0) = ២០០​ដុល្លារ /​ម៉ែត្រការ៉េ​
•​ ​តម្លៃ​ផ្ទះ​ជាន់​ទី​១(E1)     = ១៥០​ដុល្លារ /​ម៉ែត្រការ៉េ​
•​ ​តម្លៃ​ផ្ទះ​ជាន់​ទី​២(E2)    = ១១០​ដុល្លារ /​ម៉ែត្រការ៉េ​
 
​ការ​គណនា​តម្លៃ​អចលនទ្រព្យ​
 
•​ ​តម្លៃ​ដី                            = ៧​ម x ២៥​ម x ៥០០​ដុល្លារ = ៨៧,៥០០ ដុល្លារ 
•​ ​តម្លៃ​ផ្ទះ​ជាន់​ផ្ទាល់​ដី​(E0)        = ៤​ម x ២០​ម x ២០០​ដុល្លារ = ១៦,០០០ ដុល្លារ​
•​ ​តម្លៃ​ផ្ទះ​ជាន់​ទី​១(E1)             = ៤​ម x ២០​ម x ១៥០​ដុល្លារ = ១២,០០០ ដុល្លារ​
•​ ​តម្លៃ​ផ្ទះ​ជាន់​ទី​២(E2)             = ៤​ម x ២០​ម x ១១០​ដុល្លារ = ៨,៨០០ ដុល្លារ 
•​
•​ ​យើង​បាន​៖ តម្លៃ​អចលនទ្រព្យ​សរុប  = ១២៤,៣០០ ដុល្លារ  ឬ​ស្មើនឹង​៤៩៧,២០០,០០០ រៀល​
​នោះ​ការ​គណនា​ប្រាក់​ពន្ធ = (​តម្លៃ​អចលនទ្រព្យ - ១០០.០០០.០០០ រៀល​) x ០.១%
     = ៤៩៧.២០០.០០០ រៀល  - ១០០,០០០.០០០ រៀល x ០,១% = ៣,៩៧២,០០០ រៀល 
 
​ដូច្នេះ​ប្រាក់​ពន្ធ​ដែល​ត្រូវ​បង់  =  ៣,៩៧២,០០០ រៀល 
 
​ពន្ធ​ប្រថាប់ត្រា ឬ​ពន្ធ​លើ​ការផ្ទេរសិទ្ធិ​អចលនទ្រព្យ (​អត្រាពន្ធ = ៤% នៃ​តម្លៃ​អចលនទ្រព្យ​)
 
​ពន្ធ​លើ​ការផ្ទេរសិទ្ធិ​អចលនទ្រព្យ ឬ​អ្នកខ្លះ​និយម​ហៅថា​«​ពន្ធ​ប្រថាប់ត្រា​» គឺជា​ប្រភេទ​ពន្ធ​ម្យ៉ាង​ដែល​ត្រូវ​បង់​ជូន​រដ្ឋ នៅពេល​ដែលមាន​ការផ្ទេ​រ​សិទ្ធិ​អចលនទ្រព្យ បណ្តាក់​ដៃ​គ្នា​ពី​ម្នាក់​ទៅ​ម្នាក់ តាមរយៈ​ការលក់ អំណោយ ឬ​ការដោះដូរ ឬ​ការដាក់​ភាគហ៊ុន​ជាដើម​។​
 
​ឧទាហរណ៍ ៖ ពូ​សំ បាន​លក់​អចលនទ្រព្យ​មួយកន្លែង ទៅ​ឲ្យ​ពូ​សែម ដែលមាន​ដី​ទំហំ ៧​ម x ២៥​ម និង​មានផ្ទះ​ល្វែង​ចំនួន ៣ ជាន់ (E0 E1 E2) ដែលមាន​ទំហំ ៤​ម x ២០​ម និង​មានតម្លៃ​ទីផ្សារ ដូចខាងក្រោម ដែល​កំណត់ដោយ​គណៈកម្មកា​រ​វាយតម្លៃ​អចលនទ្រព្យ (​គិត​ជា​ម៉ែត្រការ៉េ​)៖
 
•​ ​តម្លៃ​ដី                     = ៥០០​ដុល្លារ /​ម៉ែត្រការ៉េ​
•​ ​តម្លៃ​ផ្ទះ​ជាន់​ផ្ទាល់​ដី (E0) = ២០០​ដុល្លារ /​ម៉ែត្រការ៉េ​
•​ ​តម្លៃ​ផ្ទះ​ជាន់​ទី​១(E1)     = ១៥០​ដុល្លារ /​ម៉ែត្រការ៉េ​
•​ ​តម្លៃ​ផ្ទះ​ជាន់​ទី​២(E2)    = ១១០​ដុល្លារ /​ម៉ែត្រការ៉េ​
 
​ការ​គណនា​តម្លៃ​អចលនទ្រព្យ​
 
•​ ​តម្លៃ​ដី                            ​= ៧​ម x ២៥​ម x ៥០០​ដុល្លារ = ៨៧,៥០០ ដុល្លារ 
•​ ​តម្លៃ​ផ្ទះ​ជាន់​ផ្ទាល់​ដី​(E0)        = ៤​ម x ២០​ម x ២០០​ដុល្លារ = ១៦,០០០ ដុល្លារ 
•​ ​តម្លៃ​ផ្ទះ​ជាន់​ទី​១ (E1)            = ៤​ម x ២០​ម x ១៥០​ដុល្លារ = ១២,០០០ ដុល្លារ 
•​ ​តម្លៃ​ផ្ទះ​ជាន់​ទី​១ (E2)            = ៤​ម x ២០​ម x ១១០​ដុល្លារ = ៨,៨០០ ដុល្លារ 
 
​យើង​បាន​៖ តម្លៃ​អចលនទ្រព្យ​សរុប​ ​«= ១២៤,៣០០ ដុល្លារ  ឬ​ស្មើនឹង ៤៩៧.២០០.០០០ រៀល​
​ការ​គណនា​ប្រាក់​ពន្ធ             = (​តម្លៃ​អចលនទ្រព្យ x ៤%)
                                     = ៤៩៧.២០០.០០០ រៀល x ៤% = ១៩,៨៨៨,០០០ រៀល 
 
​ដូច្នេះ​ប្រាក់​ពន្ធ​ដែល​ត្រូវ​បង់    = ១៩,៨៨៨,០០០ រៀល 
 
​ពន្ធ​លើ​ការជួល ដី ផ្ទះ អគារ ឬ​សំណង់​ផ្សេងៗ (​អត្រាពន្ធ = ១០% នៃ​ប្រាក់​ឈ្នួល​ដុល​)
 
​ពន្ធ​នេះ​ត្រូវ​ប្រមូល ឬ​យក​ពី​កម្មសិទ្ធិករ​នៃ​អចលនទ្រព្យ ឬ​សិទ្ធិវន្ត​របស់​កម្មសិទ្ធិ​ករ នៅពេលដែល​គាត់​ជួល​អចលនទ្រព្យ​ណាមួយ ទៅ​ឲ្យ​អ្នក​ជួល​មានដូចជា ដី ផ្ទះ អគារ រោងចក្រ សណ្ឋាគារ ឬ​សំណង់​ផ្សេងៗ​។ គាត់​ត្រូវមាន​កាតព្វកិច្ច​បង់ពន្ធ​ជូន​រដ្ឋ ស្មើនឹង​អត្រាពន្ធ ១០% នៃ​ប្រាក់​ឈ្នួល​ដុល  ដែល​មានចែង​ក្នុង​កិច្ចសន្យាជួល​។​
 
​អត្រាពន្ធ ១០% នេះ គឺ​យក​ប្រចាំខែ ឬ​ប្រចាំឆ្នាំ អាស្រ័យ​តាម​កិច្ចសន្យាជួល បើ​កិច្ចសន្យាជួល តម្រូវ​ឲ្យ បង់ថ្លៃ​ឈ្នួល​ប្រចាំខែ ពន្ធ​ក៏ត្រូវ​បង់​ប្រចាំខែ​ដែរ​។ តែបើ​ថ្លៃឈ្នួល​ត្រូវ​បង់​ប្រចាំឆ្នាំ​ពន្ធ​ក៏ត្រូវ​បង់​ប្រចាំឆ្នាំ​ដែរ​។​
 
​ឧទាហរណ៍​៖ ម្ចាស់​ដី​ម្នា​ក់បាន​ជួល​ដី​មួយកន្លែង ដែលមាន​ទំហំ ១ ហិកតា ឲ្យ​ទៅ​អ្នក​ជួល ក្នុងតម្លៃ​ឈ្នួល​មួយខែ ៥០០ ដុល្លារ​។​
 
​ដូច្នេះ​ប្រាក់​ពន្ធ​ដែល​ម្ចាស់​ដី​នេះ ត្រូវ​បង់​ជូន​រដ្ឋ = ៥០០​ដុល្លារ x ១០% = ៥០​ដុល្លារ​
 
​ពន្ធ​លើដី​ធ្លី​មិនបាន​ប្រើប្រាស់ (​អត្រាពន្ធ = ២% ក្នុង​មួយឆ្នាំ​)
 
​ពន្ធ​លើដី​ធ្លី​មិនបាន​ប្រើប្រាស់ គឺជា​ប្រភេទ​ពន្ធ​ដែល​កំណត់​លើដី​ដែល​គ្មាន​សំណង់ និង​ដី​ដែលមាន​សំណង់​បោះបង់ ស្ថិតក្នុង​ទីក្រុង​នានា និង​ក្នុង​តំបន់​ទាំងឡាយ ដែល​កំណត់ ដោយ​គណៈកម្មការ​វាយតម្លៃ​ដី​មិនបាន​ប្រើប្រាស់​។ ពន្ធ​ដីធ្លី​លើដី​មិនបាន​ប្រើប្រាស់ ត្រូវ​បង់​ដោយ​កម្មសិទ្ធិករ​នៃ​ដីធ្លី​មិនបាន​ប្រើប្រាស់​។ មូលដ្ឋាន​កំណត់​ពន្ធ គឺជា​ថ្លៃ​ដី​គិត​តាម​ថ្លៃ​ទីផ្សារ​តាម​ទីក្រុង និង​តាម​តំបន់​នីមួយៗ​ដែល​វាយតម្លៃ​ទៅតាម​តម្លៃ​គិត ក្នុង​មួយ ម៉ែត្រក្រឡា​កំណត់ដោយ​គណៈកម្មការ​វាយតម្លៃ​ដី​មិនបាន​ប្រើប្រាស់​យ៉ាង​យឺត​បំផុត នៅ​ថ្ងៃទី​៣០ ខែមិថុនា នៃ​ឆ្នាំ​ប្រមូល​ពន្ធ​នីមួយៗ​។​
 
​ពន្ធ​នេះ ត្រូវ​កំណត់​តាម​អត្រា ២% លើ​មូលដ្ឋាន​កំណត់​ពន្ធ ដែល​បានចែង​ក្នុង​មាត្រា​៣០​។ កម្មសិទ្ធិករ​នៃ​ដីធ្លី​ជាប់ពន្ធ​មាន​ភារកិច្ច​ត្រូវ​គណនា ប្រាក់​ពន្ធ​តាម​គំរូ​លិខិត​ប្រកាស ផ្តល់ ដោយ​អង្គការ​ពន្ធ និង​ត្រូវ​បង់​យ៉ាង​យឺត​បំផុត នៅ​ថ្ងៃទី​៣០ ខែកញ្ញា នៃ​ឆ្នាំ​នីមួយៗ ជូនទៅ​ផ្នែក​ពន្ធ​នៅ​កន្លែង​ដែល​ដីធ្លី​ជាប់ពន្ធ​ស្ថិតនៅ​។ ពន្ធ​នេះ ត្រូវបាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ដកចេញ នូវ​ផ្ទៃក្រឡា ១,២០០ ម៉ែត្រការ៉េ សម្រាប់​ដី​មួយកន្លែងៗ​។​
 
​ឧទាហរណ៍​៖ ពូ​សំ​មាន​ដី​ទុកចោល​មួយកន្លែង ដែលមាន​ទំហំ ១ ហិកតា ឬ​ស្មើនឹង ១០,០០០ ម៉ែត្រការ៉េ ហើយ​ដី​នៅទីនេះ​គណៈកម្មការ​វាយតម្លៃ​ដីធ្លី មិនបាន​ប្រើប្រាស់​បាន កំណត់​តម្លៃ​ក្នុង​មួយ​ម៉ែត្រការ៉េ ស្មើនឹង ៣ ដុល្លារ​។​
 
​របៀប​គណនា​ពន្ធ​លើ​ដីធ្លី​មិនបាន​ប្រើប្រាស់​៖
•​ ​ទំហំ​ដី​សរុប - ទំហំ​ដី​ដែល​ត្រូវ​កាត់ចេញ = ទំហំ​ដី​ដែល​ជាប់ពន្ធ x តម្លៃ​ដី​ក្នុង​មួយ​ម៉ែត្រការ៉េ x ២% = ១០,០០០​ម៉ែត្រការ៉េ - ១,២០០​ម៉ែត្រការ៉េ = ៨,៨០០ ម៉ែត្រការ៉េ x ៣​ដុល្លារ x ២% = ៥២៨ ដុល្លារ​
​ដូច្នេះ​ប្រាក់​ពន្ធ​ដែល​ត្រូវ​បង់ = ៥២៨ ដុល្លារ​៕
 
 

© រក្សាសិទ្ធិដោយ thmeythmey.com