តើ​មាន​ប្រភេទ​ប្លង់​កម្មសិទ្ធិ​អ្វីខ្លះ​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា​?
អចលនទ្រព្យ
អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម
តើ​មាន​ប្រភេទ​ប្លង់​កម្មសិទ្ធិ​អ្វីខ្លះ​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា​?
28, Nov 2019 , 4:46 pm        
រូបភាព
ដោយ: ថ្មីៗ
​មុនពេល​យើង​ចាប់ផ្តើម យើង​ត្រូវ​ស្វែងយល់​ពី​គោលការណ៍​គ្រឹះ​មួយ នៅពេល​និយាយ​អំពី​អចលនទ្រព្យ និង​កម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី​នៅ​កម្ពុជា​។ យោងតាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា មានតែ​ជនជាតិ​កម្ពុជា​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​អាច​កាន់កាប់​ដី និង​ផ្ទះ​ជាប់​ដី នៅក្នុង​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​។ ទោះយ៉ាងណា​ក៏ដោយ ជនបរទេស​នៅតែ​អាច​កាន់កាប់​អចលនទ្រព្យ ក្នុង​កម្រិត​ណាមួយ ប្រសិនបើ​ពួកគេ​បាន​បំពេញ​ទៅតាម​លក្ខខណ្ឌ​តម្រូវ​។​
 
​កម្មសិទ្ធិ​អចលនទ្រព្យ​បច្ចុប្បន្ន ត្រូវបាន​ធានា​សុវត្ថិភាព​ដោយ​ប័ណ្ណ​មួយ ក្នុងចំណោម ៤ ទម្រង់ នៃ​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា ដែលមាន​ដូចជា​៖​ប្លង់រឹង ប្លង់​ទន់ ប្លង់រឹង​ប្រព័ន្ធ និង​ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិរួម​ឯកជន ក្នុង​អគារ​សហកម្មសិទ្ធិ ឬ​ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិរួម​។​
​យើង​នឹង​ផ្តល់ជូន​លោកអ្នក នូវ​ចំណុច​សំខាន់ៗ​ដែល​ត្រូវ​ស្វែងយល់​ដូចខាងក្រោម​៖
 
​ប្រភេទ​ផ្សេងៗ​គ្នា​នៃ​ប្លង់​កម្មសិទ្ធិ​អចលនទ្រព្យ​នៅ​កម្ពុជា​
 
១) ប្លង់រឹង​៖
 
​ប្លង់រឹង មាន​ភាពរឹងមាំ​ខ្លាំង​បំផុត លើ​ការកាន់កាប់​អចលនទ្រព្យ​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា ហើយ​គឺជា​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ​ដែល​ល្អ​បំផុត ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា​។ ក្នុងករណី​ដែលមាន​ជម្លោះ រវាង​អ្នក​ដែល​កាន់កាប់​ប្លង់រឹង និង​អ្នក​កាន់​ប្លង់​ទន់ នោះ​ម្ចាស់​ដែលមាន​ប្លង់រឹង នឹង​ឈ្នះ​នៅលើ​វិវាទ​នេះ​។ 
​ប្លង់រឹង គឺជា​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ដែល​ផ្ដល់​ដោយ​ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី​នគរូបនីយកម្ម​។ វា​មាន​ព័ត៌មាន​លម្អិត ដែល​បានទទួល​ស្គាល់ និង​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ត្រឹមត្រូវ​ថ្នាក់ជាតិ ជាមួយនឹង​ការិយាល័យ​សុរិយោដី​។​
 
​ពន្ធ​លើ​ការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ត្រូវបាន​កាត់​ចំនួន​៤% នៃ​តម្លៃ​អចលនទ្រព្យ​សរុប នៅពេល​ដែលមាន​ការផ្ទេ​រណា​មួយ​ធ្វើឡើង ហើយ​ការផ្ទេរ​ប្លង់រឹង ជាទូទៅ​ធ្វើឡើង​ក្នុង​រយៈពេល​១២        សប្តាហ៍​។ គួរ​ជ្រាបថា ជនបរទេស មិន​អនុញ្ញាតឱ្យ​កាន់កាប់​ប្លង់រឹង​ឡើយ​។ ស្វែងយល់​លម្អិត​ពី​ប្លង់រឹង​នៅ​កម្ពុជា ចុច​ទីនេះ​! 

២) ប្លង់​ទន់​៖
 
•​ ​ប្លង់​ទន់ គឺជា​ទម្រង់​ទូទៅ​មួយ នៃ​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ហើយ​ជាទូទៅ​ប្លង់​នេះ ត្រូវ​បានចេញ​ជូន​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ពីព្រោះ​ការ​កាត់​ប្លង់​មាន​ងាយស្រួល និង​ឆាប់រហ័ស ចំណាយ​តិច​។ 
•​ ​វា​គឺជា​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ដែល​ទទួលស្គាល់​ដោយ​អាជ្ញាធរ​ថ្នាក់ក្រោម​ជាតិ [​ខណ្ឌ និង​សង្កាត់​]​។​
•​ ​ប្លង់​ទន់ ត្រូវបាន​ផ្ដល់​ដោយ​ការិយាល័យ​សង្កាត់ ឬ​ខណ្ឌ ហើយ​មិនទាន់បាន​ចុះឈ្មោះ​ជា​លក្ខណៈ​ជាតិ​ឡើយ ប៉ុន្តែ​វា​នៅតែ​ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកថា ជា​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ​ស្របច្បាប់​។​
•​ ​ប្លង់​ទន់​ជាទូទៅ មិន​អនុញ្ញាតឱ្យ​កាន់កាប់​ដោយ​ជនបរទេស​ឡើយ​។​
 
៣) ប្លង់រឹង​ប្រព័ន្ធ (LMAP)


 
•​ ​ប្លង់រឹង​ប្រព័ន្ធ ឬ​ហៅថា ប្លង់ LMAP (​ដែល​ពី​អង់គ្លេស​ថា Land Management and Administration Project មានន័យថា​គម្រោង​គ្រប់គ្រង និង​រដ្ឋបាល​ដីធ្លី​) គឺជា​វិញ្ញាបនបត្រ​នៃ​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី​។​
•​ ​នេះ​ជា​គម្រោង​មួយ ដែល​បានដាក់​ឱ្យប្រើ​ប្រាស់​ជា​លើកដំបូង​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០២ ដោយ​ធនាគារពិភពលោក បន្ទាប់ពី​ទទួលបាន​ការយល់ព្រម​ពី​រដ្ឋាភិបាល ហើយ​គម្រោង​នេះ បង្កើតឡើង​ក្នុង​បំណង​លើកកម្ពស់​សុវត្ថិភាព លើ​កម្មសិទ្ធិ​កាន់កាប់​ដីធ្លី តាមរយៈ​ការចុះបញ្ជី និង​ការចេញ​ប្លង់ កម្មសិទ្ធិ​ដល់​ម្ចាស់​អចលនទ្រព្យ​ជាពិសេស​សម្រាប់​ម្ចាស់​អចលនទ្រព្យ​ងាយ​រងគ្រោះ​។ 
•​ ​ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី​នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់ គឺជា​ភ្នាក់ងារ​ដែល​ទទួលខុស​ត្រូវ​អនុវត្តន៍ សម្រាប់​ដំណើរការ​នេះ នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​
•​ ​ប្លង់រឹង​ប្រព័ន្ធ គឺជា​ប្រភេទ​ប័ណ្ណ​កម្ម​សិទ្ធ​ដីធ្លី ដែល​រឹងមាំ​បំផុត និង​មាន​សុវត្ថិភាព​ជាងគេ​បំផុត ដោយសារ​គេ​បាន​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ GPS ដែល​ដៅ​កូអរដោនេ​ច្បាស់លាស់​សម្រាប់​ក្បាល​ព្រំដី​នីមួយៗ នៅក្នុង​ដំណើរការ​ចុះបញ្ជី​ក្បាល់ដី​ទាំងអស់​នៅក្នុង​ប្រទេស​។​
•​ ​ជាទូទៅ ការចេញ​ប្លង់រឹង​ប្រព័ន្ធ គឺជា​ការទទួលខុសត្រូវ​របស់​ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់ ដោយ​ម្ចាស់​ដី​មិន​ចំណាយ​ថ្លៃ​សេវា​សម្រាប់ ប្រតិបត្តិ​ការចេញ​ប្លង់រឹង ប្រព័ន្ធ​នេះនោះ​ទេ​។  ទោះជា​យ៉ាងណា ប្រសិនបើ​អ្នក ដាក់​ពាក្យសុំ​ប្លង់រឹង​ប្រព័ន្ធ ឬ​ផ្ទេរ​ទៅ​ប្លង់រឹង​ប្រព័ន្ធ អ្នកនឹង​ត្រូវ​បង់ថ្លៃ​សេវាកម្ម ៤% ដូចគ្នា​ទៅនឹង​ការផ្ទេរ​ប្លង់​កម្មសិទ្ធិ​ទូទៅ​ដែរ​។​
•​ ​ប្រសិនបើ​អចលនទ្រព្យ ដែល​ត្រូវធ្វើ​ប្លង់រឹង​ប្រព័ន្ធ ឬ​ត្រូវ​ផ្ទេរ​ប្លង់​នោះ មិនទាន់​បង់ពន្ធ​ប្រចាំឆ្នាំ ឬ​ពន្ធ​ផ្សេងៗ​ទៀត (​ពន្ធ​ទាំងនេះ អាស្រ័យ​លើ​តំបន់​ដែល​ដី​របស់​អ្នក​ស្ថិតនៅ​) អ្នក​ត្រូវ​បង់ពន្ធ​ទាំងអស់នោះ​ជាមុនសិន មុនពេល​អាច​ចេញ​ប្លង់​ឲ្យ​បាន​។​
•​ ​ប្រសិនបើ​ក្រសួង​ដែនដី កំពុងធ្វើការ​ធ្វើ​ប្លង់រឹង​ប្រព័ន្ធ​ដល់​តំបន់​វិនិច្ឆ័យ ដែល​តំបន់​នោះ​ជា​ភូមិ ឬ​តំបន់​ដែល​អ្នក​រស់ ឬ​ដី​របស់​អ្នក​ទៅ​ទីនោះ នោះ​មានន័យថា​អ្នក​គ្រាន់តែ​ត្រូវ​ធ្វើតាម​អ្វី ដែល​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន​ប្រាប់​អ្នក​ជូនដំណឹង​។ 
•​ ​ប្រសិនបើ​ដំណើរ​ចេញ​ប្លង់រឹង​ប្រព័ន្ធ​បានបញ្ចប់​រួចរាល់ នៅក្នុង​តំបន់​របស់​អ្នក ឬ​តំបន់​ដែលមាន​ដី​របស់​អ្នក​មិនទាន់​បានធ្វើ​ប្លង់​នេះ អ្នក​អាចដាក់​ពាក្យស្នើសុំ​ធ្វើ​ប្លង់​នៅពេល​ក្រោយ​បាន ដែល​ប្លង់​នេះ​ហៅថា «​ប្លង់រឹង ប្រព័ន្ធ​បំពេញបន្ថែម​»​។​
•​ ​ប្រសិនបើ​តំបន់​របស់​អ្នក មិនទាន់​ជា​តំបន់​វិនិច្ឆ័យ​សម្រាប់​ការចេញ​ប្លង់រឹង​ប្រព័ន្ធ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ទេ អ្នក​មិន​អាចដាក់​ពាក្យសុំ ធ្វើ​ប្លង់រឹង​ប្រព័ន្ធ​បានទេ​។ ប៉ុន្តែ​អ្នក​អាចដាក់​ពាក្យសុំ​ធ្វើ​ប្លង់រឹង​បាន​។​
•​ ​សម្រាប់​នីតិវិធី​ស្នើសុំ​ប្លង់រឹង​ប្រព័ន្ធ ត្រូវ​ឆ្លងកាត់​ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់ និង​មន្ត្រី​សូ​រិ​យោ​ដី​។  ដំណើរ​ចេញ​ប្លង់​កម្មសិទ្ធិ​នេះ ត្រូវ​ចំណាយពេល ១២ សប្តាហ៍ ដើម្បី​បញ្ចប់​ការកំណត់​ដី​នៅលើ​ប្លង់ដី​។​
•​ ​ឯកសារ​ចាំបាច់​ទាំងនេះ​រួមមាន​វិ​ក័យ​ប​ត្រ ឬ​ចុងសន្លឹក​បញ្ជាក់​ពី​កម្មសិទ្ធិ សម្រាប់​ដី​ដែល​មិនទាន់​កម្ម​សិទ្ធ ប្លង់​កម្មសិទ្ធិ​(​ប្លង់រឹង ឬ​ប្លង់​ទន់ និង​កិច្ចសន្យា​ទិញ​លក់​ដី​សម្រាប់​ដី​ទិញ​លក់ ដែលមាន​កម្ម​សិទ្ធ​រួចហើយ​។ ឯកសារ​បន្ថែម​មានដូចជា​៖ អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ សៀវភៅ​គ្រួសារ អត្រានុកូលដ្ឋាន និង​លិខិត​អា​ពា​ហ៌​ពិ​ពា​ហ៌​។​
 
៤)   ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិរួម​

•​ ​ប័ណ្ណ​នេះ​ប្រើ​សម្រាប់​ការកាន់កាប់​ជា​ឯកជន ក្នុង​អគារ​សហកម្មសិទ្ធិ​(​ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិរួម​) គឺជា​ទម្រង់​ថ្មី​មួយ​នៃ​កម្មសិទ្ធិ ដែល​អាច​អនុញ្ញាតឱ្យ​ជនបរទេស​កាន់កាប់​អចលនទ្រព្យ​ដោយ​ស្របច្បាប់ ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​។​
•​ ​ជនបរទេស អាច​ក្លាយជា​កម្មសិទ្ធិករ​ស្របច្បាប់ នៃ​យូ​នី​តនៃ​អគារ​សហកម្មសិទ្ធិ ប៉ុន្តែ​ជនបរទេស​អាច​ទិញ​ចាប់ពី​ជាន់​ទី​១ ឡើងទៅ​។ មានន័យ​ពួកគេ​មិនអាច​ទិញ​ជាន់​ផ្ទាល់​ដី (​ជាន់​ទី​១) បានទេ​។ មួយវិញទៀត ជនបរទេស អាច​កាន់កាប់​ត្រឹម​ត្រែ ៧០% នៃ​ចំណែក​ឯកជន​ទាំងអស់ នៃ​អគារ​សហកម្មសិទ្ធិ​។ 
•​ ​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ​រួមមាន អនុភាព​តិចជាង​ប្លង់​កម្មសិទ្ធិ​រឹង ក៏ប៉ុន្តែ​ប្លង់​កម្មសិទ្ធិរួម​នេះ កំពុងតែ​មានការ​កើនឡើង​យ៉ាងខ្លាំង នាពេល​បច្ចុប្បន្ន ដោយ​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​ថ្មី ជាច្រើន​ផ្ដល់នូវ​ប្រភេទ​នៃ​ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិរួម​នេះ​។​
•​ ​ច្បាប់​នៃ «​ច្បាប់​នៃ​ការកាន់កាប់​របស់​ជន​បរទេស​» ត្រូវបាន​ប្រកាស់​ឱ្យប្រើ​ប្រាស់ នៅ​ថ្ងៃទី​២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០១០​។ ច្បាប់​នេះ កំណត់ឱ្យ​ជនបរទេស​កាន់កាប់ ត្រឹមតែ ក្នុង​អគារ​សហកម្មសិទ្ធិ​ប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺ​ជនបរទេស​មិនអាច​កាន់កាប់​ដី ក្នុងប្រទេស កម្ពុជា​បានឡើយ ព្រោះ​វា​ផ្ទុយ​នឹង​រដ្ឋធម្មនុញ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​។ 
•​ ​អគារ​សហកម្មសិទ្ធិ ត្រូវបាន​គេ​កំណត់​ជា​អគារ ឬ​សំណង់​ដែលមាន​ម្ចាស់​ចាប់ពី ២ នាក់​ឡើងទៅ រស់នៅក្នុង​អគារ​តែមួយ (​ឧទាហរណ៍​អគារ​ខុន​ដូ​អភិវឌ្ឍន៍​ចម្រុះ ឬ​អគារ​ការិយាល័យ​) ដែល​ផ្នែក​មួយចំនួន ត្រូវបាន​កាន់កាប់​ជា​យូ​នី​ត​ឯកជន ហើយ​ផ្នែក​មួយចំនួនទៀត ជា​តំបន់​ប្រើប្រាស់​រួម (common areas)​។​
•​ ​ប័​ណ្ក​កម្មសិទ្ធិរួម ត្រូវ​បានចេញ​ដោយ​ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់ ដែល​មានន័យថា​ប្លង់​នេះ ត្រូវបាន​ទទួលស្គាល់​នៅ​ថ្នាក់ជាតិ​។​
•​ ​ពន្ធ​លើ​ការផ្ទេរ​ចំនួន ៤% នឹងត្រូវ​បង់​ដោយ​ផ្អែកលើ​តម្លៃ​អចលនទ្រព្យ​សរុប នៅពេល​មានការ​ផ្ទេរ​ប្លង់​។ 
 
​ការផ្ទេរ​ប្លង់​កម្មសិទ្ធិ​នៅ​កម្ពុជា​


 
​នៅពេល​អ្នកទិញ​អចលនទ្រព្យ ឬ​ដីធ្លី វា​ចាំបាច់​ណាស់​ក្នុងការ​ទទួលបាន​កម្ម​សិទ្ធិ​ពេញលេញ ដើម្បី​ប្រាកដថា​អ្នកមាន​សុវត្ថិភាព ចំពោះ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​របស់​អ្នក​។ កា​ផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ត្រូវ​ឆ្លងកាត់​ដំណើរការ​ជា​ជំហាន​ជាក់លាក់ ដែល​ត្រូវ​អនុវត្តតាម អមដោយ​ឯកសារ​ដែល​ចាំបាច់ ត្រូវ​ភ្ជាប់​មកជា​មួយ ក៏ដូចជា​ការពិគ្រោះ​យោបល់​ចាំបាច់ ជាមួយ​ភ្នាក់ងារ​ពាក់ព័ន្ធ​។​
 
​ជំហាន​ទី​១៖ ផ្ទៀងផ្ទាត់​ប្លង់ដី​ជាមួយ​ការិយាល័យ​ដីធ្លី​ពាក់ព័ន្ធ​
 
​ដំបូង អ្នកទិញ​ចាំបាច់​ត្រូវ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​ប័ណ្ណ​សម្គាល់​កម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី ជាមួយ​ការិយាល័យ​ដីធ្លី នៅ​ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី​នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់ ដើម្បី​ពិនិត្យមើល​បំណុល ឬ​ការជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នានា ចំពោះ​អចលនទ្រព្យ​នោះ​។ ដំណើរការ​នេះ​មានដូចជា​៖
 
•​ ​អ្នកទិញ​ត្រូវតែ​ទទួលបាន​ប័ណ្ណ​សម្គាល់​ដើម​(​ប្លង់​ដើម​) ពី​អ្នកលក់ ដើម្បី​ផ្ទៀងផ្ទាត់​ភាពជា​ម្ចាស់​ពិតប្រាកដ​របស់​ពួកគេ​។​
•​ ​បន្ទាប់មក អ្នកទិញ​ត្រូវ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​វិ​ញ្ញាប​ន​ប័ត្រ​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ជាមួយ​ការិយាល័យ​ដីធ្លី​នៅ​ក្រសួង​ដែនដី​។​
•​ ​ការិយាល័យ​ដីធ្លី នឹង​ជូនដំណឹង​ដល់​អ្នកទិញ ប្រសិន​ដី​ជាប់បំណុល ជាប់​ដាក់​ជា​ទ្រព្យ​បញ្ចាំ ប្រាក់កម្ចី​ហ៊ី​ប៉ូ​តែ​ក ឬ​បណ្តឹង​ផ្សេងទៀត​ដែលជា​ប់​ពាក់ព័ន្ធ​។​
​ទីភ្នាក់ងារ​រដ្ឋាភិបាល​ពាក់ព័ន្ធ​៖ ការិយាល័យ​ដីធ្លី​នៅ​ក្រសួង​ដែនដី​
​រយៈពេល​ត្រូវ​ចំណាយ​ក្នុង​ជំហាន​ទី​១៖  ត្រូវការ​ពេលវេលា​ប្រហែល ១០ ថ្ងៃ (​ដែល​ត្រូវធ្វើ​ក្នុងពេល​ដំណាលគ្នា​នឹង​ជំហាន​ទី​២ និង​ទី​៣ ដែរ​)​។  
 
​ជំហាន​ទី​២៖ ស្វែងរក​ព័ត៌មាន​អំពី​អចលនទ្រព្យ​
 
​បន្ទាប់មក អ្នកទិញ​ត្រូវតែ​ទទួលបាន​ព័ត៌មាន​អំពី​សំខាន់ៗ អំពី​អចលនទ្រព្យ ពី​មន្ត្រី​ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ​សង្កាត់​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​។ ត្រង់ចំណុច​នេះ វា​បានទាមទារ​អ្នកទិញ​ខ្លួនឯង ត្រូវ​ទាក់ទង​ទៅ​មេភូមិ មេឃុំ ឬ​មន្ត្រី​ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ ដើម្បី​ទទួលបាន​ព័ត៌មាន​អំពី​ស្ថានភាព​ដី​។ បន្ថែម​លើ​ចំណុច​នេះ ការស្រាវជ្រាវ​ជា​ផ្លូវការ អំពី​ប្រភេទ​ប្លង់​កម្មសិទ្ធិ គួរតែ​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​នៅ​ការិយាល័យ​ដែនដី​ថ្នាក់​ខណ្ឌ​/​ស្រុក​ផងដែរ​។​
 
​ទីភ្នាក់ងារ​រដ្ឋាភិបាល​ពាក់ព័ន្ធ​៖ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ (​ការិយាល័យ​ពាក់ព័ន្ធ​ថ្នាក់ស្រុក​/​ខណ្ឌ ក្នុង​តំបន់ ដែល​អចលនទ្រព្យ​តាំងនៅ​)
​រយៈពេល​ត្រូវ​ចំណាយ​ក្នុង​ជំហាន​ទី​២៖  ត្រូវការ​ពេលវេលា​ប្រហែល ១០ ថ្ងៃ (​ដំណាក់កាល​នេះ​អាច​ធ្វើឡើង​ដំណាលគ្នា​នឹង​ជំហាន​ទី ១ និង​ទី ៣)
 
​ជំហាន​ទី ៣៖ ទទួលបាន​ឯកសារ និង​លិខិតផ្លូវការ​ពី​អ្នកលក់​
 
​ប្រសិនបើ​ម្ចាស់​ដី ជា​នីតិបុគ្គល អ្នកទិញ​ត្រូវតែ​ទទួលបាន​៖ 
 
•​ ​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​ថតចម្លង​របស់​ម្ចាស់​ភាគហ៊ុន ឬ​អ្នក​ដែល​ធ្វើ​មាន​សិទ្ធិ​សម្រេច ក្នុងនាម​ក្រុមហ៊ុន​។​
•​ ​វិ​ញ្ញាប​ន​ប័ត្រ​ថតចម្លង នៃ​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ក្រុមហ៊ុន​ពី​អ្នកលក់ ដែល​បានចេញ​ដោយ​ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម​។​
•​ ​ឯកសារ​ផ្លូវការ​ផ្សេងទៀត​ពី​អ្នកលក់ ទាក់ទង​នឹង​ក្រុមហ៊ុន និង​ប្រតិបត្តិការ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​។​
​រាល់​ឯកសារ​ទាំងអស់នេះ គឺ​ត្រូវការ​ជា​ចាំបាច់​ដើម្បី​ផ្ទៀងផ្ទាត់​ភាពត្រឹមត្រូវ និង​អត្តសញ្ញាណ​ក្រុមហ៊ុន ដែល​លេចចេញ​លើ​វិ​ញ្ញាប​ន​ប័ត្រ​សម្គាល់​កម្មស​ទ្ធិ​។ ចំណែក​ឯកសារ​បន្ថែម​ដែល​ត្រូវការ គឺ​ដើម្បី​ផ្ទៀងផ្ទាត់​ភាពស្របច្បាប់​របស់​អ្នកលក់ ដើម្បី​អាច​ផ្ទេរ​ប្លង់​ទៅឱ្យ​អ្នកទិញ​បាន​មានដូចជា​៖
•​ ​សិទ្ធិ​ពិសេស​របស់​មេធាវី​
•​ ​លិខិត​ដែល​បាន​ចុះហត្ថលេខា ដោយ​ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល ពី​ក្រុមហ៊ុន​ដែល​អនុញ្ញាតឱ្យ​បុគ្គល​ដែលមាន​ឈ្មោះ (​អ្នកលក់​) ត្រូវ​ធ្វើជា​តំណាង​ក្រុមហ៊ុន នៅឯ​ការិយាល័យ​ដីធ្លី​នៅ​ក្រសួង​ដែនដី​។ 
•​ ​ស្ធិ​ទ្ធិ​របស់​មេធាវី បញ្ជាក់​យ៉ាងច្បាស់​ថា អ្នកលក់​អាច​ផ្តល់ជូន​ជា​ធរមាន នូវ​លិខិតផ្លូវការ ដើម្បី​ផ្ទេរ​ប្លង់​កម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី​ដល់​អ្នកទិញ​។​
 
​ទីភ្នាក់ងារ​រដ្ឋាភិបាល​ពាក់ព័ន្ធ​៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម​
 
​រយៈពេល​ត្រូវ​ចំណាយ​ក្នុង​ជំហាន​ទី​៣៖  ត្រូវការ​ពេលវេលា​ប្រហែល ១០ ថ្ងៃ (​ដំណាក់កាល​នេះ​អាច​ធ្វើឡើង​ដំណាលគ្នា​នឹង​ជំហាន​ទី ១ និង​ទី ២)
 
​ជំហាន​ទី​៤៖ ដាក់​ពាក្យសុំ​ចុះឈ្មោះ​នៅ​ការិយាល័យ​ដីធ្លី​ស្រុក​/​ខណ្ឌ នៃ​ក្រសួង​ដែនដី​
 
​នៅពេល​អ្នកទិញ និង​អ្នកលក់ មិន​ថា​ពួកគេ​ជា​នីតិបុគ្គល ឬ​ក្រុមហ៊ុន មានបំណង​បញ្ចប់​ប្រតិបត្តិ​ការទិញ​លក់​អចលនទ្រព្យ ភាគី​ទាំងពី ពួកគេ​ត្រូវ​ទៅ​ការិយាល័យ​ដែនដី​ស្រុក​/​ខណ្ឌ នៅឯ​ក្រសួង​ដែនដី ដើម្បី​រៀបចំ និង​ចុះហត្ថលេខា លើ​ឯកសារ​ពាក់ព័ន្ធ​។​
 
​ឯកសារ​ដែល​ត្រូវការ​សម្រាប់​ជំហាន​នេះ​មានដូចជា​៖
 
•​ ​លក្ខន្តិកៈ​ក្រុមហ៊ុន​
•​ ​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ក្រុមហ៊ុន (​ទទួលបាន​ក្នុង​ជំហាន​ទី​៣)
•​ ​លិខិត​សិទ្ធិ​ពិសេស​ពី​មេធាវី​ទាំងពីរ (​ទទួលបាន​ក្នុង​ជំហាន​ទី​៣) ។​
 
​ប័ណ្ណ​សម្គាល់​សិទ្ធិ (​ប្លង់​) ដើម​របស់​អ្នកលក់ ត្រូវ​ប្រគល់ជូន​ការិយាល័យ​ដីធ្លី​ស្រុក នៅពេល​ចុះហត្ថលេខា​លើ​ប្លង់ ដើម្បី​ឱ្យឈ្មោះ​ម្ចាស់​ថ្មី ត្រូវបាន​បញ្ចូល​ជា​ផ្លូវការ​លើ​ឯកសារ​។​
​ទីភ្នាក់ងារ​រដ្ឋាភិបាល​ពាក់ព័ន្ធ​៖ ការិយាល័យ​ដីធ្លី​ស្រុក​/​ខណ្ឌ​នៃ​ក្រសួង​ដែនដី 
 
​រយៈពេល​ត្រូវ​ចំណាយ​ក្នុង​ជំហាន​ទី​៤៖  ត្រូវការ​ពេលវេលា​ប្រហែល ២០ ទៅ ៣០ ថ្ងៃ​។ 
 
​ជំហាន​ទី​៥៖ បង់ពន្ធ​ប្រថាប់ត្រា​


 
​ពន្ធ​ផ្ទេរ​អចលនទ្រព្យ​ប្រមាណ ៤ ភាគរយ នៃ​តម្លៃ​អចលនទ្រព្យ​សរុប ត្រូវ​បង់​ជូន​ក្រសួង សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ នៅ​អគ្គនាយកដ្ឋាន​ពន្ធដារ​ស្រុក ដែល​អចលនទ្រព្យ​តាំងនៅ​។ បង្កាន់ដៃ​បង់ពន្ធ នឹងត្រូវ​បានចេញ​ជូន ដើម្បី​បង្ហាញថា ការបង់ពន្ធ​លើ​ការផ្ទេរ​អចលនទ្រព្យ ត្រូវបាន​បង់​រួចរាល់​។​
​ទោះយ៉ាងណា​នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ពន្ធ​នេះ មិន​ត្រូវបាន​វាយតម្លៃ​ដោយ​ផ្អែកលើ​តម្លៃ​ទិញ​លក់​ពិតប្រាកដ​នៃ​អចលនទ្រព្យ​នោះទេ ប៉ុន្តែ​វា​ត្រូវ​ផ្អែកលើ​តារាង​វាយតម្លៃ​អចលនទ្រព្យ ដែល​កំណត់ដោយ​សាលាក្រុង​ភ្នំពេញ​។ ការវាយតម្លៃ​នេះ គឺ​ផ្អែកលើ​កត្តា​សំខាន់ៗ​ដូចជា​៖​ទំហំ [​គិត​ជា​ម៉ែត្រការ៉េ​] ទីតាំង​ដី ការប្រើប្រាស់ សក្តានុពល និង​អថេរ​ផ្សេងទៀត​។​
​បើ​និយាយ​ឱ្យ​សាមញ្ញ​ទៅ ពន្ធ​ផ្ទេរ​អ​លន​ទ្រព្យ មិន​ផ្អែកលើ​តម្លៃ​ដី​ជាក់ស្តែង ដែល​បាន​លក់​ដែលជា​ទូទៅ​ទេ គឺ​ផ្អែកលើ​តម្លៃ ដែល​បាន​វាយតម្លៃ​ដោយ​ការិយាល័យ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ដែល​អាចមាន​អត្រាពន្ធ​ខ្ពស់ ជាង​ពន្ធ​នៅតាម​បណ្តា​ខេត្ត​ផ្សេងៗ​។​
​ទីភ្នាក់ងារ​រដ្ឋាភិបាល​ពាក់ព័ន្ធ​៖ អគ្គនាយកដ្ឋាន​ពន្ធដា​រ​
​រយៈពេល​ត្រូវ​ចំណាយ​ក្នុង​ជំហាន​ទី​៥៖ ដំណើរការ​នេះ​គួរ​ចំណាយពេល​ប្រហែល ១ ថ្ងៃ​
 
​ជំហាន​ទី​៦៖ ត្រឡប់​ទៅ​ការិយាល័យ​សុរិយោដី ដើម្បី​បញ្ចប់​ដំណើរការ​ចុះឈ្មោះ​
 
​បន្ទាប់ពី​បាន​បង់ពន្ធ ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់​រួចរាល់ ភាគី​អាច​វិលត្រឡប់​ទៅ​ការិយាល័យ សុរិយោដី​ស្រុក នៃ​ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី​នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់ ដើម្បី​ចុះហត្ថលេខា ឬ     ផ្តិតមេដៃ​លើ​ទម្រង់​បែបបទ​របស់​ក្រសួង សម្រាប់​ទិញ​-​លក់​អចលនទ្រព្យ ដូចដែល​បាន​បំពេញ ដោយ​មន្ត្រី​របស់​ក្រសួង​។​
 
​ការចុះហត្ថលេខា និង​ផ្តិតមេដៃ​ត្រូវតែមាន​សាក្សី ដែល​អាចជា​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន ដូចជា​មេឃុំ ជាដើម​។ នីតិវិធី​ទាំងនេះ ផ្អែកលើ​ច្បាប់​ភូមិ​តាម​មាត្រា​៦៥  ២៤៤ និង​មាត្រា​២៤៥​។ ច្បាប់​ភូមិបាល​មាត្រា ៦៩ រារាំង​ការផ្ទេរ​អចលនទ្រព្យ លើកលែងតែ​ពន្ធ​ចាំបាច់​ទាំងអស់ ត្រូវបាន​បង់​រួចរាល់​។ ឯកសារ​ដែល​ត្រូវ​ភ្ជាប់​មកជា​មួយ​រួមមាន​៖​បង្កាន់ដៃ​បង់ពន្ធ​ផ្ទេរ ដែល​ទទួលបាន​ក្នុង​ជំហាន​ទី ៥​។​
 
​ជំហាន​ទី​៧៖ ទទួល​ប្លង់​កម្មសិទ្ធិ​ពី​ការិយាល័យ​ដី​ថ្នាក់ក្រុង​
 
​ការិយាល័យ​ដីធ្លី​ស្រុក​/​ខណ្ឌ បញ្ជូន​រាល់​ឯកសារ​ផ្ទេរសិទ្ធិ ទៅ​ការិយាល័យ​ដី​ថ្នាក់ក្រុង ដើម្បី​ចេញ​វិញ្ញាបនបត្រ​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ​ចុងក្រោយ ដែលជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​ឈ្មោះ​ម្ចាស់​ថ្មី​។ ប្លង់​កម្មសិទ្ធិ​បាន​ចុះបញ្ជី​រួចរាល់ ហើយ​ដំណើរការ​ទាំងមូល​បានបញ្ចប់​ជា​ស្ថាពរ ហើយ​ម្ចាស់​ដី​អាចមក​ទទួលយក​ប្លង់​កម្មសិទ្ធិ​។ 
 
​ទីភ្នាក់ងារ​រដ្ឋាភិបាល​ពាក់ព័ន្ធ​៖ ការិយាល័យ​ដី​ថ្នាក់ក្រុង​
 
​រយៈពេល​ត្រូវ​ចំណាយ​ក្នុង​ជំហាន​ទី​៧៖ ដំណើរការ​នេះ គួរ​ចំណាយពេល​ប្រហែល ១ ទៅ ២ សប្តាហ៍​។ សូម​ចំណាំ​ថា សម្រាប់​ការអនុវត្ត​ជាក់ស្តែង នៃ​នីតិវិធី​ចុងក្រោយ វា​អាច​ចំណាយពេល​ច្រើន​សប្តាហ៍ អាស្រ័យ​លើ​ការធ្វើការងារ​របស់​ម​ន្ត្រី​ដីធ្លី​៕
 
 
(​អត្ថបទ​ពាណិជ្ជកម្ម​)

© រក្សាសិទ្ធិដោយ thmeythmey.com